DREIG OM REEDS DRUKKEND GESINSGELD SÓ NOG MEER TE KNYP
CCN Redakteur – George April
HOPEFIELD:- Suid-Afrikaanse motoriste kan volgende week weer die knyp voel wanneer nuwe brandstofpryse ingestel word, met die jongste data wat op ‘n verdere verhoging in petrol- en dieselpryse dui.
Volgens die jongste brandstofprysdata van die Central Energy Fund (CEF) was daar teen die einde van Augustus ‘n onderverhaling van ongeveer R1,04 per liter vir 95-oktaan petrol en 93 sent per liter vir 93-oktaan petrol. Diesel kan met bykans R3 per liter styg indien die huidige syfers onveranderd bly.
Die finale pryse is egter nog nie vasgestel nie en kan deur verdere maand-eindaanpassings beïnvloed word. Die nuwe pryse sal na verwagting vanaf Woensdag 2 September 2026 geld.
IRAN-KRISIS WEER ‘N FAKTOR
Die internasionale konflik tussen die Verenigde State en Iran bly een van die belangrikste faktore wat wêreldwye oliepryse beïnvloed.
Die oorlog en spanning rondom Iran het die internasionale oliemarkte besonder wisselvallig gemaak, onder meer weens onsekerheid oor olievoorsiening en die belangrike Straat van Hormuz.
Brent-ruolie het gedurende Augustus rondom die $90-per-vat-vlak verhandel, aansienlik hoër as die vlakke voor die konflik. Die jongste ontwikkelinge tussen Washington en Teheran het die markte weer onseker gemaak.
Vir Suid-Afrikaanse verbruikers beteken dit dat internasionale olieprysbewegings uiteindelik tot by die petrolpomp deurwerk.
Die sterker rand het wel van die moontlike styging geneutraliseer, maar nie genoeg om die druk van hoër internasionale oliepryse heeltemal weg te neem nie.
NOG ‘N SLAG VIR HUISEHOUDINGS
Vir baie huishoudings kom die moontlike brandstofverhoging op ‘n besonder slegte tyd. Werkloosheid en die gebrek aan voldoende inkomste bly onder die grootste probleme waarmee gemeenskappe worstel. Wanneer petrol en diesel duurder word, raak die gevolge egter nie net motoriste nie.
Hoër vervoerkoste kan uiteindelik ‘n invloed hê op die koste van voedsel, vervoer, aflewerings en ander noodsaaklike goedere en dienste.
Vir ‘n broodwinner wat reeds sukkel om ‘n huishouding met ‘n beperkte inkomste aan die gang te hou, beteken selfs ‘n verhoging van ‘n paar rand per dag uiteindelik minder geld beskikbaar vir kos, elektrisiteit en ander noodsaaklikhede.
OOK DRUK VIR BETER ONDERSTEUNING AAN PENSIONARISSE
Die jongste kommer oor brandstofpryse kom ook te midde van gesprekke in gemeenskappe oor die finansiële posisie van pensioenarisse. ‘n Onlangse oproep in Mitchells Plain vir ‘n verhoging van die ouderdomstoelaag het weer aandag gevestig op die werklikheid waarmee baie ouer mense daagliks moet saamleef.
Vir sommige pensioenarisse is die maandelikse toelaag nie net geld vir hul eie basiese behoeftes nie. Dit help dikwels ook om kos, vervoer en ander huishoudelike uitgawes binne uitgebreide families te dra.
Die huidige ouderdomstoelaag is sedert April 2026 R2 400 per maand vir begunstigdes tussen 60 en 74 jaar, nadat dit met R80 verhoog is.
WANNEER KAN ‘N VOLGENDE VERHOGING PLAASVIND?
Hier is ‘n belangrike punt wat volgens gemeenskapslede dikwels verkeerd verstaan word.
Suid-Afrika se finansiële jaar strek van 1 April tot 31 Maart. Besluite oor sosiale toelaes vir die volgende finansiële jaar word normaalweg tydens die nasionale begrotingsproses bespreek en in die Februarie-begroting aangekondig. Indien ‘n verhoging vir die 2027/28 finansiële jaar aangekondig word, sal dit dus normaalweg vanaf April 2027 in werking tree, eerder as eers in Februarie of Maart.
Dit beteken egter nie dat gemeenskappe se oproepe om groter ondersteuning tot dan moet stilbly nie. Die begrotingsproses bied juis ‘n geleentheid vir georganiseerde gemeenskapsdruk, voorleggings en openbare debat oor die vlak van ondersteuning wat aan kwesbare Suid-Afrikaners gebied word.
DIE GROTER VRAAG
Die vraag wat toenemend in gemeenskappe gevra word, is hoeveel meer druk gewone huishoudings kan absorbeer. Wanneer brandstofpryse styg terwyl werkloosheid, voedselkoste, vervoer en ander huishoudelike uitgawes reeds swaar op gesinne druk, raak die brandstofprys meer as net ‘n motoristeprobleem.
Dit raak die hele huishouding.
Vir werkende broodwinners beteken dit hoër koste om werk toe en terug te reis. Vir werksoekers beteken dit dat selfs die koste om werk te gaan soek ‘n groter uitdaging kan word. Vir pensioenarisse en ander mense wat van vaste inkomste afhanklik is, beteken elke verdere styging dat die beskikbare geld vir basiese behoeftes nog verder moet rek. Met die jongste brandstofvoorspellings kan Suid-Afrikaanse huishoudings dus weer ‘n moeilike September in die gesig staar.
Die finale brandstofpryse sal deur die Departement van Minerale en Petroleumhulpbronne aangekondig word voordat dit op Woensdag 2 September in werking tree.
