Deur Jacky September op die Oudekraalfontein – Hope-blad
Redakteur/Verslaggewer – George April
HOPEFIELD:- Ons sien baie insette téén die beplande Phelan Green-ontwikkeling, maar min oor die moontlike positiewe bydraes.
“Wat kan die projek vir Hopefield en die omliggende dorpe beteken?”
Cape Coast News sit die amptelike positiewe punte uiteen, én die belangrike oop vrae wat nog nie beantwoord is nie. Dit is nie ’n “witmense teen die projek”-kwessie nie. Inwoners van alle agtergronde, insluitend langtermyn-inwoners, gemeenskapswerkers en plaaswerkers, vra dieselfde vrae.
Die amptelike positiewe bydraes (soos deur Phelan en die regering gestel)
– Werkskepping
Ongeveer 2 500 konstruksieposte oor die boufase (meer as vyf jaar).
Ongeveer 500 permanente operasionele poste wanneer die aanleg ten volle werk.
Phelan sê vaardigheidsontwikkeling en opleiding sal deel van die plan wees.
– Groot belegging
Totale projekwaarde: ± R47 miljard.
Fase 1: R12 miljard (die Phelan-familie het reeds ekwiteit toegewys).
Dit is een van die grootste private beleggings in die Wes-Kus in jare en is amptelik as ’n First Wave-projek in die nasionale Green Hydrogen Deal Book erken.
– Ekonomiese impuls
Geprojekteerde uitvoerinkomste van meer as R4 miljard per jaar (eSAF vir Europa).
Moontlikhede vir plaaslike kontrakteurs, vervoer, akkommodasie, voedsel en ander dienste.
Dit kan help om die Wes-Kaap as ’n leier in groen energie en Power-to-X te posisioneer.
Dit is die syfers en beloftes wat amptelik op rekord is.
Die oop vrae wat nog nie beantwoord is nie
1. Wat van die mense wat tans by die blommeplaas (Arnelia) en heuningvelde werk?
Arnelia is een van die grootste stabiele werkgewers in Hopefield. Busse ry daagliks werkers heen en weer, en in die oestyd word nog meer mense aangestel.
Die Phelan-projek se konstruksieposte is tydelik. Die permanente poste gaan grotendeels geskoolde mense vereis. Daar is nog geen openbare studie of bindende belofte dat bestaande landbou- en blommeplaas-werk beskerm of vergoed sal word nie. As die groot konstruksie en later die industriële bedryf druk op behuising, water of die plaaslike arbeidsmark plaas, kan dit indirek bestaande werkgewers raak.
Dit is ’n risiko wat nog nie deeglik gekwantifiseer is nie. Hoe weet mense Phelan gaan nie water boor of die grondwater oordryf nie?
Hulle weet dit nie seker nie, want dit is nog nie bindend vasgelê nie.
Wat tans op rekord is:
Fase 1 (±2 miljoen liter per dag) moet van die munisipale potbare waterlyn kom.
Langer termyn praat Phelan van ontsouting en die verwydering van uitheemse plante.
Die aanleg is ontwerp as Zero Liquid Discharge (proseswater word so ver moontlik hergebruik).
Maar die Water Use Licence (WULA) is nog nie goedgekeur nie, en daar is nog geen openbare, afdwingbare limiet op boorgat-abstraksie of ’n duidelike “geen-boorgat”-voorwaarde nie. Die hidrogeologiese studies is nog deel van die EIA-proses.
Die ontsoutingsaanleg: hoe weet gemeenskappe alles volgens wet sal gebeur as niks op skrif is nie?
Op die oomblik is die ontsoutingsaanleg ’n toekomstige voorneme, nie ’n goedgekeurde, befondste of gekondisioneerde deel van die projek nie.
Gemeenskappe kan slegs seker wees as:
Die ontsouting as bindende voorwaarde in die omgewingsmagtiging en Water Use Licence geskryf word (met duidelike tydlyne, kapasiteit en monitering).
Daar onafhanklike, deursigtige water-monitering is.
Die munisipaliteit en Departement van Water en Sanitasie openbaar maak hoeveel water hulle bereid is om vir Fase 1 beskikbaar te stel.
Totdat dit op skrif en as regsgeldige voorwaardes bestaan, bly dit ’n plan, nie ’n waarborg nie.
Die volle prentjie:
Die projek bring groot beloftes van werk, belegging en uitvoerinkomste. Dit is amptelik en word deur die nasionale regering as ’n First Wave-projek gesteun.
Terselfdertyd is die beskerming van bestaande werk by die blommeplaas, die sekerheid oor grondwater, en die waarborg dat ’n ontsoutingsaanleg werklik gebou sal word, nog nie bindend vasgelê nie.
Dit is nie ’n rassekwessie nie. Dit is ’n gemeenskapskwessie, mense van alle agtergronde vra dieselfde vrae omdat hulle wil hê ontwikkeling moet regtig vir Hopefield werk, nie net tydelik nie.
Die EIA- en WULA-prosesse is juis die plek waar hierdie dinge regsgeldig gestippel kan word. Totdat dit gebeur, bly die positiewe syfers beloftes en die oop vrae oop.
Cape Coast News sal aanhou rapporteer soos die proses vorder.
