Wat verloor ons as die “GROEN REUS” kom?
CCN ONDERSOEK
Ontwikkeling bring beloftes van werk en miljarde se investering, maar wie beskerm die werk en ekonomiese bedrywighede wat reeds bestaan?
HOPEFIELD: ’N mens hoef nie teen sonkrag, groen energie of ekonomiese ontwikkeling te wees om een eenvoudige, maar belangrike vraag te vra nie:
- Wat gebeur met die mense, landbou en ekonomiese aktiwiteite wat reeds hier bestaan indien ’n grootskaalse energie-, battery- en waterstofontwikkeling rondom Hopefield gevestig word?
Dit is ’n vraag wat toenemend dringend word.
Die voorgestelde Hopefield-ontwikkeling is veel meer as bloot rye sonpanele. Dit vorm deel van ’n groter visie rondom hernubare energie, groenwaterstof en e-brandstowwe.
Vir Hopefield se inwoners gaan die debat egter nie net oor miljarde se investering nie.
Dit gaan oor:
- Water
- Grond
- Werk
En uiteindelik oor die vraag:
- Hoe verseker ons dat ontwikkeling die gemeenskap versterk sonder om bestaande ekonomiese aktiwiteite en mense se lewensbestaan onnodig in gevaar te stel?
DIE WERK WAT REEDS HIER IS
Naby Hopefield lê Arnelia Farms, ’n gevestigde landbouonderneming wat snyblomme en plante produseer.
’n Geohidrologiese verslag van die Departement van Water en Sanitasie bevestig dat Arnelia Farms snyblomme, hoofsaaklik vir uitvoer, asook potplante vir die plaaslike mark produseer.
Die verslag is veral belangrik vir die huidige debat omdat dit bevestig dat grondwater ’n noodsaaklike waterbron vir Arnelia se landbou-uitbreiding is. Die studie het ook die beskikbaarheid en kwaliteit van die grondwater ondersoek.
Volgens inligting wat aan CCN beskikbaar gestel is van werkers, kan die plaas gedurende die seisoen werk aan tot ongeveer 400 mense verskaf.
CCN sal hierdie werksyfer verder met die onderneming verifieer voordat dit as ’n amptelike arbeidsyfer aangebied word.
Maar selfs sonder ’n finale syfer is die groter vraag belangrik:
- Wat gebeur met bestaande landbouwerk indien waterbeskikbaarheid of waterkwaliteit oor die lang termyn ’n probleem word?
’N nuwe ontwikkeling kan werk belowe.
Maar die werk wat reeds bestaan, kan nie bloot as ’n syfer op ’n projekvoorstel beskou word nie.
Agter elke bestaande landboupos is daar ’n huishouding.
- Daar is kinders.
- Daar is kos op die tafel.
- Daar is vervoer, handel en ander plaaslike ekonomiese aktiwiteite wat deur daardie inkomste ondersteun word.
WATER IS NIE NET ’N “SOLAR-KWESTIE” NIE
Hierdie debat raak uiteindelik veel groter as Hopefield.
Saldanha Bay Municipality se huidige geïntegreerde ontwikkelingsplan bevestig dat die Saldanha Bay-gebied se grootmaatdrinkwatervoorsiening deur die Misverstand-skema, as deel van die Berg River–Saldanha-watervoorsieningstelsel, ondersteun word.
Die munisipaliteit meld dat water uit oppervlakwater, insluitend die Berg River, sowel as grondwaterbronne, deel van die stelsel is.
Die munisipaliteit beskryf die gebied ook as watergestres en wys op uitdagings soos droogtes, laer reënval, stygende vraag en beperkings wat tydens moeilike waterperiodes kan ontstaan.
Dit maak die vraag rondom enige groot nuwe waterverbruiker eenvoudig:
Waar kom die water vandaan?
En daarna:
- Hoeveel water gaan die volledige ontwikkeling benodig?
- Nie net tydens konstruksie nie.
- Nie net vir die sonkragkomponent nie.
Maar vir die hele ontwikkelingsketting, indien dit ook waterstof- en e-brandstofproduksie insluit. Die gemeenskap behoort die volledige waterbegroting te sien.
WAT AS GRONDWATER GERAAK WORD?
Hier moet die debat ook verantwoordelik gevoer word.
CCN beweer nie dat ondergrondse konstruksie noodwendig grondwater sal beskadig nie.
Daar is egter ’n groot verskil tussen:
- “Dit sal nie gebeur nie.”
En
- “Ons het wetenskaplik bewys dat dit nie sal gebeur nie.”
Waar groot infrastruktuur grondwaterstrome, boorgate, akwiere of natuurlike dreineringspatrone kan raak, behoort die risiko vooraf deeglik ondersoek te word.
Die vraag wat Hopefield dus behoort te vra, is:
- Watter onafhanklike hidrologiese en geohidrologiese studies bewys dat die ontwikkeling nie bestaande watergebruikers, landbou en grondwaterbronne onaanvaarbaar sal benadeel nie?
Dit is ’n vraag wat met data beantwoord behoort te word.
EN DAN IS DAAR DIE GROND
Die voorgestelde ontwikkeling kan ’n groot gedeelte van die huidige landelike landskap verander.
Daarom moet die gesprek nie net gaan oor:
- Hoeveel megawatt gaan die projek produseer?
Dit moet ook gaan oor:
- Hoeveel produktiewe grond word uit die bestaande landbou-ekonomie geneem?
En:
- Wat is die ekonomiese waarde van die werk en produksie wat daardie grond vandag reeds ondersteun?
Dit gaan nie net oor plaaswerkers nie.
Dit sluit vervoer, kontrakteurs, landbou-insette, kwekerye, saad, pakhuise, diensverskaffers en ander ondernemings in.
En dan is daar die byebedryf.
DIE BYE IS OOK DEEL VAN DIE EKONOMIE
Hopefield en sy omliggende landbougebied vorm deel van ’n streek waar blomproduksie, natuurlike plantegroei en bestuiwers ’n belangrike rol speel.
Byekorwe word op landbougrond geplaas waar blomgewasse beskikbaar is.
Die vraag is daarom:
Wat gebeur met bestaande byeboerdery indien groot dele van die huidige landboulandskap verander?
Dit beteken nie dat sonpanele noodwendig bye sal laat verdwyn nie.
Trouens, sonkraggebiede kan in sekere omstandighede ook met blom- en bestuiwerhabitat gekombineer word.
Maar dit moet deel van die ontwerp en bestuur van die ontwikkeling wees.
Daarom behoort die ontwikkelaars te verduidelik:
Wat is die plan vir bestaande landbou, blomhabitat en bestuiwers binne en rondom die ontwikkelingsgebied?
WERK: WAT KRY ONS – EN WAT KAN ONS VERLOOR?
Hier behoort Hopefield nie met algemene beloftes tevrede te wees nie.
Die gemeenskap verdien ’n syfer-vir-syfer-antwoord.
- Hoeveel konstruksieposte?
- Vir hoeveel maande of jare?
- Hoeveel permanente poste?
- Hoeveel sal werklik aan Hopefield-inwoners beskikbaar wees?
- Watter kwalifikasies sal benodig word?
- Hoeveel plaaslike mense sal daarvoor opgelei word?
- Hoeveel bestaande landbouposte kan moontlik deur grondgebruikverandering geraak word?
- En wat gebeur met konstruksiewerkers wanneer die konstruksiefase eindig?
Daar is ’n groot verskil tussen:
“Die projek skep werk.”
en:
“Die projek skep volhoubare plaaslike werk wat moontlike verliese aan bestaande werkgeleenthede vervang.”
DIE WESKUS MOET NIE NET NA DIE BELOFTE KYK NIE
Daar is geen twyfel dat die Weskus ekonomiese ontwikkeling nodig het nie.
Ons gemeenskappe het werk nodig.
Ons jongmense het geleenthede nodig.
Ons dorpe het belegging nodig.
Maar ontwikkeling behoort nie ’n keuse te word tussen:
- werk vandag
en
- water en werk môre.
Ons behoort na ’n oplossing te soek waar ekonomiese ontwikkeling én bestaande ekonomiese aktiwiteite beskerm kan word.
DIE VRAAG WAT NOU BEANTWOORD MOET WORD
Die gemeenskap behoort dus nie bloot te vra:
“Is jy vir of teen die solarprojek?”
Dit is nie die belangrikste vraag nie.
Die belangrikste vraag is:
- “Kan daar met onafhanklike data bewys word dat hierdie ontwikkeling op die lang termyn meer voordeel as onaanvaarbare skade vir Hopefield en die breër streek sal bring – en dat bestaande waterbronne, landbou, werkers, grond en die omgewing voldoende beskerm word?”
As die antwoord ja is, behoort daar geen rede te wees om bang te wees vir moeilike vrae nie.
- Gee die syfers.
- Wys die studies.
- Wys waar die water vandaan kom.
- Wys die grondwatermodelle.
- Wys die brand- en veiligheidsplanne.
- Wys hoeveel plaaslike mense werklik werk gaan kry.
En wys ook wat gebeur met die mense wie se bestaande werk en ekonomiese aktiwiteite moontlik deur die ontwikkeling geraak kan word.
HOPEFIELD HET NIE NET ’N TOEKOMS NIE – HOPEFIELD HET REEDS ’N EKONOMIE.
- Dit is ’n landbou-ekonomie.
- Dit is ’n blomme-ekonomie.
- Dit sluit ’n byebedryf in.
- Dit is mense wat vandag daar werk.
- En dit is ’n werks gemeenskap wat van beskikbare water afhanklik is.
Die DWS se geohidrologiese verslag oor Arnelia wys juis hoe belangrik water vir die bestaande landbou-onderneming is.
Saldanha Bay Municipality se eie dokumentasie wys terselfdertyd dat watersekuriteit ’n ernstige strategiese kwessie vir die streek is.
Daarom behoort Hopefield nie ’n groot ontwikkeling te vrees nie.
Maar Hopefield behoort ook nie blindelings ’n groot ontwikkeling te aanvaar nie.
Groen ontwikkeling moet uiteindelik nie net groen wees nie.
Dit moet volhoubaar wees vir die mense wat reeds hier woon en werk.
ERNSTIGE WAARSKUWING AAN HOPEFIELD INWONERS
Petisie in omloop:
Ek wil my gemeenskap vra om asseblief vir ’n oomblik te STOP voordat ons enige petisie teken wat vra dat die Hopefield-solarprojek moet voortgaan omdat dit glo werk vir ons mense gaan bring.
Jou handtekening het die krag om jou af te breek of op te lig.
CCN sal voortgaan om vrae te vra, dokumente te ondersoek en die ontwikkelaars en owerhede die geleentheid te gee om op die bekommernisse van die gemeenskap te reageer. Want die toekoms van Hopefield behoort nie op beloftes alleen gebou te word nie.
Dit behoort op feite, deursigtigheid en verantwoordelike ontwikkeling gebou te word.
