HOPEFIELD:- ’N riethuis in Hopefield, eens gebou as ’n replika van die kleihuise waarin bruin gesinne tydens apartheid gewoon het, is letterlik besig om onder die elemente in te stort.
Die huisie, wat volgens kenners ’n “historiese juweel” is, het al jare se verwaarlosing oorleef, maar tyd raak min.
Die gebou staan op die terrein van die Hopefield Biblioteek en is in die laat 1980’s opgerig met die hulp van ’n erfenisargitek en ’n plaaslike bouer wat die tradisionele boumetodes goed geken het – met riete, klei, onbewerkte hout en pale.
In 2024 het die Cape Argus berig dat die Saldanhabaai Munisipaliteit nie oor die nodige vaardighede beskik om die huisie te herstel nie. Munisipale woordvoerder Tereza Burger het destyds gesê die gebou is nie amptelik as erfenis verklaar nie, en dat daar “nie die nodige kundigheid beskikbaar is om die struktuur te onderhou of te herbou nie.” Wat volgens baie inwoners onwaar is, en net ‘n verskoning van die munisipaliteit, omdat hulle nie belangstel om dit te herstel nie”, volgens CCN.
’’N Stuk Kultuur Wat Stadig Wegraak
Daar het ná die Cape Argus publikasie niks verander nie, die huisie het nog verder agteruit gegaan. Ek het as voorsitter van West Coast Sports Solutions, verskeie briewe en e-posse aan die Minister van Sport, Kunste en Kultuur se kantore gestuur , maar word eenvoudig geïgnoreer.
Dis asof ons geskiedenis niks werd is nie.”
Die doel was altyd om die huisie te herstel en dit as ’n toeriste- en opvoedkundige aantrekking te gebruik, veral vir jong mense wat nie meer weet hoe hul ouers en grootouers geleef het nie. “Hierdie huisie is ’n simbool van trots en identiteit. Dis nie net klei en riete nie, dis ons bruinmense se storie.”
Die Plig om te Bewaar
Die bewaring van geskiedkundige geboue is nie ’n luukse nie, dit is ’n plig. Volgens Suid-Afrika se Wet op Nasionale Erfenis hulpbronne moet alle strukture ouer as 60 jaar deur plaaslike owerhede beskerm word. Om hierdie riethuis te verloor, beteken om ’n deel van Hopefield se bruinmense se geskiedenis vir altyd te verloor.
As skrywer dink ek dis tragies dat munisipaliteite en ministers eers belangstelling toon as daar kameras op hulle gerig word,. “Intussen vergaan die simbole van ons kultuur in stilte.”
Oproep aan Maatskappye
CCN doen nou ’n openbare beroep aan groot maatskappye, sakemanne en organisasies om te help om die huisie te herstel. “Ons vra nie vir hande uit nie, ons vra vir vennootskap. Enige borgskap kan met ’n belasting vrystelling nommer bevestig word, sodat ondernemings hul bydraes wettig kan terugvorder.
’N Gemeenskap Wat Stilbly
Intussen bly Hopefield se kinders in die somermaande swem in die vuil soutwater-rivier, tussen slange en besmette water.
“Hoe kan dit normaal wees?”
Wat van kieme en siektes wat kinders kan optel?
Waarom aanvaar ons bruinmense op Hopefield dit net?”
Gaan ons werklik net bly toekyk terwyl ons geskiedenis vergaan – of gaan ons uiteindelik opstaan vir die onreg wat ons bruinmense aangedoen word?
